Kelt Mitolojisinde Kediler,

Kediler binlerce yıllık tarihinde Mısır mitolojisinde yerini aldığı gibi Kelt mitolojisinde de yeri çok büyüktü. Mısır kültüründe kedilere verilen değer o kadar büyüktüki Güneş tanrısı Ra'nın kızı Bast kedi figürüyle tarihte yerini almıştır. Hatta ilk defa kedileri Mısır'lıların evcilleştirdiği sanılmaktadır. Mısır mitolojisinden çok daha önce Kelt tarihindede kediler önemli birer şahsiyetti. elt kültüründe kediler yüce güçlerin koruyucusu idi. Bu sebeple kendilerine duyulan saygı ve korku hakimdi. Belkide bu sebeple o döneme ait yazılı kayıtlarda en az resmedilen hayvan kedidir. Kedilerin büyük güçlerine olan inanış o kadar fazlaydıki bir süre sonra kedi kurban edilmesine kadar varmıştır. Buradaki kurban töreni tanrılara verilen adaktan çok, kedilerin sahip olduğu büyük güçle bütünleşmek içindi. Kurban törenlerini sadece Druid (büyücü) sınıfından bir şahsiyet yapardı. Tarihte hint ezoterizmi, Mısır ezoterizmi ve Kelt ezoterizmi birbirine çok paralel özellikler taşımaktadır. Kedilerde bu mitlerde önemli bir yere sahip olmuşlardır. Siz yine evinizde kedi beslemeyi ihmal etmeyin bence..
Tarih asla yanılmaz.

Trinity College ve İrlanda

İrlanda ve Dublinden bu kadar bahsetmişken Trinity Üniversitesinden bahsetmeden geçmek istemedim. 1591 yılında Kraliçe 1. Elizabeth tarafından mülküne el konulan bir manastır ve çevresindeki binalardan oluşan 16 hektarlık bir alan üzerine yayılmıştır. Kraliçe o dönem İrlandalıları adam etmek için bir eğitim yuvası olarak düzenlenmesini sağlamış fakat sonraları okul Oxford, Cambridge ve Harvard gibi ismi sayılı üniversitelerinden biri olarak anılmaya başlamıştır. Zamanının ünlü bilimadamları bu üniversitede hocalık yapmış ve birçok ünlü isim bu okuldan mezun olmuşlardır. Örnek vermek gerekirse Oskar Wilde, Samuel Beckett ve Thomas Moore gibi.. Hepsinden önemlisi bu okulun kütüphanesi (Dünyanın en büyük kütüphanelerinden biridir.)belkide dünyanın en eski dinsel içerikli kitabı olan ''Book of Kells''i içinde saklamaktadır. 800'lü yıllarda yazılmış olduğu düşünülen, resimlerle süslü latince el yazması incil sayfalarından oluşmaktadır. Muhtemelen dış etkenlerden korunması maksadıyla Trinity manastırına getirilmiştir. Eğer Dublin'e yolunuz düşerse mutlaka görün. Şahsen ben öyle yapardım..

Keltler ve Dolmenler,

Tarihle ilgilenen her insanda olduğu gibi megalit ve dolmenler benimde ilgimi çok çekmiştir. Dünyanın çok farklı kıtalarında aynı şekilde yerleştirilmiş taş şekillerin ne anlama geldiği bilim adamları için gizemini korumaktadır. İrlanda ve İngiltere bu taş şekillerinin en bol bulunan ülkelerdendir. Kelt dönemine ait bu taşlar bazen druidler tarafından dinsel rutiellerde, bazende ölen kişinin ruhunu koruması için bir mezarlık bekçisi olarak karşımıza çıkıyor. Çünkü araştırmalara göre bütün Dolmen veya Menhirlerin ( Kelt dilinde Men:taş, Hir:uzun anlamına gelmektedir.)altında mezar bulunmamaktadır. Genel anlamda Hatta hıristiyanlık dönemine gelindiğinde bu taşlara yerli halkın tapınmasını engellemek için büyük bir bölümü ortadan kaldırılmıştır. Geriye kalanlarıda haç şekli verilerek taş sembolizmini kendi taraflarına çekmeyi başarmışlardır. Menhirler (erkek taş), Dolmenler(dişi taş) olarak adlandırılmaktadır.

Keltlerin kısa tarihi,

Yukarıdaki resimlerde Keltlerin İ.Ö. 1. yüzyıl ve İ.Ö. 5 yüzyıla kadar olan dönemde dünya üzerinde nasıl bir genişleme gösterdikleri açıkça görülmektedir.
Keltler 1. yüzyilda bugünkü İtalya ve Avrupa kıtasında yayılmış, bu yayılma süreci 3 ve 4. yüzyıllar arasında Asya kıtasına doğru ülkemizde Karadeniz bölgesini de kapsayarak devam etmiştir.
Burada gözlenen tablo Keltlerin göçebe bir toplum olmaları yanısıra birbirinden bağımsız yerleşim alanlarında yaşamayı uygun görmeleridir. Genişleme dönemi içerisinde en çok Roma imparatorluğu ile savaşlar olmus, bir çok zaman bu savaşlarda yenilgiye uğramışlardır. Bu savaşların neticesinde yayılmasını sürdüremeyen Kelt halkı Büyük Britanya (bugünün İngilteresi)ve İrlanda kıyılarına geri çekilmişlerdir. Bu nedenle günümüze ulaşan en büyük eser ve kalıntılar İrlanda ve İngiltere dolaylarında karşımıza çıkmaktadır.
Kaynak ve resimler: Venceslas Kruta / ''Keltler''

Newgrange anıt mezarı..

Bilim adamlarının ve arkeologların günümüzde hala ortak bir noktada uzlaşamadığı devasa taş yapıtlardan biride Dublin yakınlarında inşa edilmiş olan Newgrange anıt mezarıdır. M.Ö. 3200 yıllarında inşa edilmiş olduğu düşünülen 93 adet yüzlerce ton ağırlığında taştan oluşan yapıtın bulunduğu konum ve yapım aşamaları birçok gizemi içerisinde barındırmaktadır.Bu yapıda bir kez daha Keltlerin büyük astronomi ve mühendislik tekniklerine tanık oluyoruz. Bu dev anıt kış güneşinin dönüm gününde (21 Aralık) gün doğumundan kısa süre sonra üzerinde bulunan dar delikten giren güneş ışığı içeride bulunan koridor kapılarına ve dev taşlardan yansıyarak ilerlemekte ve sonunda Newgrange'nin mezar odası üzerine düşmektedir. Yapıda kullanılan tüm taşlar ışığın üzerine düştüğünde hangi açılarda yansıyacağı hesap edilmiş konumlarda bulunmaktadır. Keltler belkide sadece savaşçı bir ırk olmanın ötesinde çok iyi koşullarda yaşamayı sağlayabilmiş, sanata ve bilime önem veren, birçok farklı özelliği içlerinde barındıran büyük bir uygarlıktı. Siz ne dersiniz? Bu yapılar o dönemlerden kalan çok az sayıda eserden sadece birisidir.Ama bu bile bize geçmişte insanların hayat standardı ve kültürü ile ilgili birçok fikir vermektedir. Belki bundan 10 sene sonra bu anıtın farklı birçok işlevi olduğunu insanoğlu yeni keşfedecektir..

Ogham alfabesi bölüm:2

Druidlerinde sıklıkla kullandıkları Ogham alfabesi ile yazılmış bir çok metin bugün bile tam anlamıyla çözülememiştir. Çözülen metinlerinde kelime anlamlarının pek birşey ifade etmediği sonucuna varılmıştır. Muhtemelen paganizm ile ilgili olarak ezoterik anlam taşımaktadırlar. Aslında Keltler'de 2 tip yazı çeşidi kullanılmıştır. Bir tanesi aşağıdan yukarı doğru okunan Ogham'dır. Harflerin adı bitkilerden gelmekteydi. Diğer yazı çeşidiyse yine Ogham'dan türemiş olan odalarda bulunan gergin ipler üzerine yapraklar takılarak yazılan Bobileth alfabesidir.

Book of Kells Hakkında;

Tarih içerisinde adada yaşayan son Kelt inanışlarının toptan değişmesine sebep olan en büyük reform İrlanda'ya Saint Patrick'in gelmesidir. Bu sayede Kelt'ler yüzyıllardır inançlarından taviz vermeyen halk Pagan inanışından sonra Hıristiyanlık ile tanışmıştır. Bu dönemde içerisinde sanatsal açıdan çok değerli el yazmaları ve resimler barındıran ''Book of Kells'' kaleme alınmıştır. Kelt rahipleri tarafından kaleme alınan ve içerisinde İsa'nın 4 gospels(öğretisinin) yer aldığı kitap şu an İrlanda Trinity College bünyesinde bulunan kütüphane'de saklanmakta ve sergilenmektedir. İrlanda'nın ulusal hazinelerinden biri sayılmaktadır. Tarihteki 4 barbar toplumdan biri olan Kelt ırkından nasıl olurda bu kadar sanatsal çalışmalar yapabildikleri hala bir muammadır..

Mistik Ogham Alfabesi,

Yukarıda resmini yayınladığımız ağaç dallarına oyulmuş Ogham alfabesi harfleridir. Dikey ve köşeli yapıdaki 20 harften oluşan antik kelt alfabesi olan Ogham adını Kelt bilgelik tanrısı OGMA'dan alır. Her bir harf bir ağacı temsil eder ve harfler düz bir hat üzerine sıralanmış 1 ila 5 çizgiden oluşur. M.Ö. 4 ile 7. yy arasında İrlanda, Galler, İskoçya ve Britanya'da kullanıldığı görülmüştür. Genellikle önemli olayları kayıt ederken veya hesap yapılırken kullanılmıştır. O dönemde sadece soylu ve entel kesim tarafından okunabilir ve yazılabilirdi. Keltlerin tarihinde kanaatimce o kadar çok sır saklıyorlardıki, bu sırları şifreli olarak farklı alfabeler vasıtasıyla gizlenebiliyordu. Günümüzde halen Keltlere ait tarihsel bilgilerimiz o derece sınırlıdır.

Kelt dönemi Druidler

Bugünde sizlere kelt döneminin önemli kişiliklerinden biri olan Druid'lerden bahsetmek istiyorum. Bütün kaynaklarda Kelt rahipleri olarak bilinirler. Kelt toplumlarında önemli bir yeri olan druidlerin aynı zamanda dağınık yaşayan kelt kabileleri içinde birleştirici bir rol üstlenmişlerdi. Toplum içerisinde şifacılık ve dinsel eğitim konularında şaman konumundaydı. Druidlerin kadın olanlarınada Druides denilirdi. Erkek olanlarla, kadın olanların yetkileri eşitti. Hıristiyanlığın yaygınlaşmasıyla Druides inancının silinmesini isteyen hıristiyanlar onlara cadılık kimliği yüklemişler ve halkın gözünden düşmelerini sağlamışlardır. Druidler gizli öğretilerini müritlerine dille yaydıkları için günümüze öğretilerinden kalan metin pek bulunmamaktadır. Genelde kelt halkına verdikleri hükümleri belli zamanlarda orman içerisinde yaparlardı..

Kelt dönemi Rune taşları

Benim İrlanda'ya olan hayranlığım aslında çok daha eskilere Kelt mitolojsine dayanır. Kelt dönemi ile ilgili okuduğum metinler bende İrlanda ve İskoçya'ya karşı daha çok merak uyandırdı. Size bugün keltlerin kadim fal sanatlarından biri olan Rune taşları ve özelliklerinden bildiklerimi aktarmaya çalışacağım; Aşağıda resimlerini gördüğünüz 24 adet taş aslında bugün falcı bacıların baktığı bakla falının temelini teşkil ediyor..

Geçmişi Bronz çağına uzanan rune sembollerini Vikingler gittikleri bir çok ülkeye taşımışlardır. Kesin olarak sembollerin nereden çıktığı günümüzde hala keşfedilememiştir. Genelde Kuzey avrupa halkları tarafından kullanılan sembolik bir dilin adı olan Rune alfabesi, Ortaçağa gelindiğinde bu sembolik sistem daha çok kehanet ve maji (büyü) alanında kullanılmıştır. Tarihte Roma alfabesinin tercih edilmesiyle beraber artık kullanılmamaya başlamasıyla beraber sadece eski yazıtlarda anlamları görülebilir. Semboller F ile başlar O ile biter.

FEHU = SIĞIR

EİHWAZ = PORSUK

URUZ = YABAN ÖKÜZÜ

PERTHİO = ZAR BARDAĞI VEYA RAHİM

THURİSAZ = DEV

ALGİZ = KORUMA

ANSUZ = ODİN

SAWULO = GÜNEŞ

RAİDO = YOLCULUK

TEİWAZ = TANRI TYR

KENAZ = MEŞALE

BERKANA = HUŞ AĞACI

GEBO = ÖDÜL

EHWAZ = AT

WUNJO = ŞEREF

MANNAZ = İNSANOĞLU

HAGULAZ = DOLU

LAGUZ = SU

NAUTHİZ = GEREKLİLİK

İNGUZ = TANRI ING

İSA = BUZ

OTHİLA = MAL, MÜLK

JERA = YIL, HASAT

DAGAZ = GÜN

Rune taşları her sembol için farklı bir yorum taşır. Kişiden kişiye değişmekle beraber bu manalar bu blog için biraz fazla yer kaplayacaktır. Bu sebeple araştırın ve en kısa zamanda bir Rune yolculuğuna çıkın ..

İrlanda blogumuz hayırlı olsun :)

Merhabalar;

Şu an ilk satırlarını okumakta olduğunuz bu blog benim gibi İrlanda'yı sevenler için hazırlanmıştır. Sizlere blogumda hayranı olduğum bu ülkeyi ve sizler için derlediğim İrlanda resimlerini paylaşmaya çalışacağım. Sizlerde yorumlarınızla sitemizi renklendirirseniz memnun olurum. Bu arada ben İrlanda'ya hiç gitmedim. Ama her zaman hayallerimi süsleyecek. Bunu platonik bir aşk olarak düşünebiliriz. Bu sebeple eğer bu satırları okuyan İrlanda'da bulunmuş veya okuyan/çalışan Türk arkadaşlarımızdan dileğim, orada yaşadıklarını ve gördüklerini bizlerle paylaşmalarıdır. Evet sizler için İrlanda sevenler kulübünü açıyorum.

Not: Eğer elinizde görülmeye değer İrlanda'ya ait fotoğraflarınız varsa bana mail atabilirsiniz. Bende böylece blogumuzda yayınlayabilirim. (mail : sebastian74@irishnation.com)